w naszej ofercie: 14628 imprez, 5814 terminów!

+48 12 648 99 77
+48 12 647 11 88
+48 12 647 22 66
E-mail:
Hasło:

Wycieczka Weekend w Gruzji 2020
Wszystko o tej ofercie wie:

WYCIECZKA WEEKEND W GRUZJI 2020

Wycieczka do Gruzji Samolotem z Warszawy, Zwiedzanie Gruzji 2020, Gruzja samolotem

Wyżywienie: zgodnie z programem imprezy (ZPR)
Ocena oferty:
Kod oferty:
184435182
oferta w pdf
WYCIECZKA WEEKEND W GRUZJI 2020
Wycieczka do Gruzji Samolotem z Warszawy, Zwiedzanie Gruzji 2020, Gruzja samolotem
TBILISI - MCCHETA - BODBE - SIGNAGI - GORI - UPLISCYCHE - BORDŻOMI - TBILISI 
Dzień 1. Polska – Tbilisi.
Wylot z Polski i przelot do Tbilisi. 
Dzień 2. Tbilisi – Mccheta – Tbilisi.
Poranny przylot do Tbilisi. Transfer do hotelu, relaks po podróży. Po śniadaniu zwiedzanie Tbilisi, stolicy i największego miasta Gruzji. Miasto zajmuje powierzchnię 372 km kw. i liczy ok miliona mieszkańców. Powstało w V wieku naszej ery za panowania Vakhtang Gorgasali, gruzińskiego króla Kartli (Iberia). Do największych zabytków miasta należą: m.in.: Sameba – Katedra Świętej Trójcy, znana jako "Budowla Tysiąclecia" i będąca największą prawosławną katedrą w Gruzji oraz na całym Kaukazie, mierząca prawie 100 metrów wysokości; twierdza Narikala (wjazd na górę kolejką linową), z której rozpościera się panoramiczny widok na Tbilisi; plac Europy i Most Pokoju; Al. Szoty Rustawelego z pomnikiem św. Jerzego. Spacer klimatycznymi uliczkami starego miasta. W drugiej części dnia przejazd do miejscowości Mccheta, starożytnej stolicy i centrum religijnego Gruzji liczącego 3000 lat. Na miejscu można zobaczyć wpisaną na listę UNESCO katedrę Sweticchoweli (XI w.), gdzie znajdują się szaty Chrystusa. Możliwość zakupu pamiątek na lokalnym bazarze. Następnie wjazd pod położony na wzgórzu Monastyr Dżwari (VI w.), z którego rozpościera się wspaniały widok na okolicę. Powrót do Tbilisi. Kolacja w lokalnej restauracji z regionalnymi potrawami, winem, muzyką na żywo i tańcami kaukaskimi. Nocleg.
Dzień 3. Tbilisi – Kachetia – Tbilisi.
Śniadanie. Całodniowa wycieczka do regionu Kachetia – słynącego ze swoich tradycji winiarskich. W regionie Kachetia wytwarza się ok. 70% całej gruzińskiej produkcji tego szlachetnego trunku. Po drodze podziwianie pięknych krajobrazów Kachetii, nazywanej gruzińską Toskanią. W trakcie wycieczki degustacja wyśmienitych gruzińskich trunków, pokaz i nauka gotowania lokalnego przysmaku chaczapuri oraz pieczenie chleba szoti. Kolejnym punktem będzie zwiedzanie Bodbe, z kompleksem klasztornym św. Jerzego oraz grobem św. Nino oraz wizyta w urokliwym Signagi „mieście zakochanych”, w którym urząd stanu cywilnego otwarty jest przez całą dobę. Powrót do Tbilisi, czas wolny. Nocleg.
Dzień 4. Tbilisi – Gori – Upliscyche – Bordżomi – Tbilisi.
Po śniadaniu przejazd do miejscowości Gori, w której znajduje się Państwowe Muzeum Józefa Stalina. Oprócz licznych pamiątek, mebli, obrazów czy plakatów mieści się tutaj jedna z kilkunastu masek pośmiertnych, której poświęcono osobną salę. Następnie wizyta w Upliscyche, zwanym "Twierdzą Boga". Skalne miasto zbudowane na wysokim skalistym lewym brzegu rzeki Mtkwari, zawiera partie budowane od II w. p.n.e. do późnego średniowiecza i wyróżnia się unikalnym połączeniem różnych stylów architektonicznych. Ostatnim punktem podróży będzie miejscowość uzdrowiskowa Bordżomi, w której spróbować można naturalnej wody mineralnej, znanej ze swoich leczniczych właściwości. Czas wolny na spacer w Parku Bordżomi. Powrót do Tbilisi. Czas wolny. Nocleg.
Dzień 5. Tbilisi – Polska.
Nocny transfer na lotnisko w Tbilisi. Powrót do Polski.
Uwaga!
Ze względu na słaby stan gruzińskiej infrastruktury drogowej na trasie przewidziane są dłuższe przejazdy. Należy pamiętać, że Gruzja to piękny kraj, co oprócz wspaniałych wrażeń wiąże się z pewnymi uciążliwościami podróży. Dla Państwa komfortu staramy się bardzo, aby standard zakwaterowania nie wykraczał poniżej ogólnie przyjętej normy hoteli 3*. Przyda się cieplejsze okrycie chroniące przed deszczem i wiatrem oraz krem z filtrem przeciwsłonecznym i nakrycie głowy. Podczas zwiedzania większości obiektów religijnych wymagane jest noszenie odpowiedniego ubioru: kobiety - chusta na głowę oraz spódnica za kolano lub ewentualnie spodnie do kostki, mężczyźni - długie spodnie. Kobiety nie powinny nosić bluzek z głębokimi dekoltami.
WIZY:
Obywatele RP, tak jak wszyscy obywatele krajów Unii Europejskiej, korzystają z prawa do swobodnego wjazdu i pobytu w Gruzji przez 90 dni w okresie 180 dni. Dokumentami uprawniającymi do bezwizowego wjazdu, pobytu oraz wyjazdu jest paszport lub dowód osobisty ważny co najmniej 6 miesięcy od daty powrotu.
PRZEWODNIK:
KLIMAT:
Położona na Kaukazie Południowym Gruzja leży w strefie klimatu podzwrotnikowego z umiarkowanie chłodną zimą i gorącym latem. Wyraźną granicą klimatyczną w Gruzji są Góry Suramskie. Południkowy przebieg tego pasma dzieli kraj na dwie, niemal równe części: zachodnią o klimacie podzwrotnikowym morskim, z wysoką wilgotnością powietrza, oraz wschodnią o klimacie podzwrotnikowym suchym. Średnia temperatura powietrza w lipcu wynosi od 22°C na wybrzeżu do 26°C na wschodzie kraju. W styczniu temperatury wahają się w granicach 5 - 6°C na wybrzeżu, 0 - 3°C na wschodzie oraz -6°C na obszarach górskich Gruzji. Roczna suma opadów atmosferycznych waha się od 2000 - 3000 mm na wybrzeżu oraz w górach do 400 - 700 mm na wschodzie kraju. Najwięcej opadów notuje się na stokach gór Mescheckich, w pobliżu Batumi, zaś wyjątkowo suche są południowo-wschodnie krańce Gruzji.
WALUTA:
W Gruzji obowiązującą walutą jest lari.
1 lari = ok. 1,64 PLN (kwiecień 2011). 1 lari (GEL) = 100 tetri. Obecnie coraz powszechniej dostępne są bankomaty w dużych miastach, jednak można z nich korzystać, używając tylko gruzińskich kart. Istnieje możliwość zapłacenia kartą kredytową m.in. w hotelach znanych na całym świecie sieci i supermarketach.
PRZYKŁADOWE CENY:
Mała butelka wody: 0,5 lari, duży lokalny chleb: od 1 lari, tani obiad: od 4 lari do ok 10 lari, lody: od 0,5 lari, baton czekoladowy: od 0,5 lari.
RÓŻNICE CZASOWE:
Po przyjeździe do Gruzji należy przesunąć wskazówki o 2 godziny do przodu względem czasu polskiego.
CZAS LOTU:
Polska - Gruzja - ok. 3h 30 min.
TRANSPORT:
Najszybszym i chyba najprostszym sposobem dotarcia do Gruzji jest podróż samolotem. Największym międzynarodowym lotniskiem w Gruzji jest lotnisko w Tbilisi, na które latają między innymi następujący przewoźnicy: LOT, Air Baltic, Austrian Airlines, British Airways, Lufthansa, Turkish Airlines. Nie ma większych ograniczeń w podróżowaniu po kraju, w niektórych regionach sytuacja bezpieczeństwa jest jednak niezadowalająca. Szczególną ostrożność należy zachować na terenach przylegających do stref konfliktu. Sieć połączeń kolejowych między miastami w Gruzji jest słabo rozwinięta. Niedogodność tę rekompensują liczni przewoźnicy prywatni oferujący tanie połączenia mikrobusami, zarówno lokalne, jak i międzymiastowe. Podróżujący autem powinni mieć międzynarodowe prawo jazdy. Należy liczyć się z niedoborami w zaopatrzeniu w paliwa wysokooktanowe i bezołowiowe, zwłaszcza na prowincji. Ze względu na zły stan nawierzchni i słabe oznakowanie poruszanie się po drogach publicznych może stanowić znaczne zagrożenie. Należy unikać jazdy samochodem o zmierzchu i w nocy.
ELEKTRYCZNOŚĆ:
Wtyczki elektryczne i napięcie są takie jak w Polsce - 220V / 50 Hz.
WIZY:
Informacje na temat wizy znajdują się przy programie.
CIEKAWOSTKI:
Gruzini mają wiele wspólnego z innymi narodowościami śródziemnomorskimi. Cenią sobie lojalność wobec przyjaciół i rodziny oraz wykazują nieprzeciętną hojność wobec gości, nawet jeśli gospodarzy tak naprawdę na tę gościnność nie stać. Nawet jeśli próg gruzińskiego domu przekracza wróg, musi być traktowany dobrze i nie można wyrządzić mu krzywdy. Osoby spędzające wczasy w Gruzji i poruszający się po mniej uczęszczanych szlakach mogą często liczyć za zaproszenie do domu przez przygodnie spotkanych ludzi. Zapraszają oni na ucztę oraz na nocleg. Ważną częścią gruzińskiej kultury i życia społecznego jest supra - rodzaj przyjęcia, podczas którego tamada (mistrz ceremonii), wznosi kolejne toasty, przy których czasem uczestnicy przyjęcia śpiewają. Nikt nie może dotknąć kubka z winem, dopóki toast się nie zakończy.

WYCIECZKA WEEKEND W GRUZJI 2020
Wycieczka do Gruzji Samolotem z Warszawy, Zwiedzanie Gruzji 2020, Gruzja samolotem

TBILISI - MCCHETA - BODBE - SIGNAGI - GORI - UPLISCYCHE - BORDŻOMI - TBILISI 

Dzień 1. Polska – Tbilisi.

Wylot z Polski i przelot do Tbilisi. 

Dzień 2. Tbilisi – Mccheta – Tbilisi.
Poranny przylot do Tbilisi. Transfer do hotelu, relaks po podróży. Po śniadaniu zwiedzanie Tbilisi, stolicy i największego miasta Gruzji. Miasto zajmuje powierzchnię 372 km kw. i liczy ok miliona mieszkańców. Powstało w V wieku naszej ery za panowania Vakhtang Gorgasali, gruzińskiego króla Kartli (Iberia). Do największych zabytków miasta należą: m.in.: Sameba – Katedra Świętej Trójcy, znana jako "Budowla Tysiąclecia" i będąca największą prawosławną katedrą w Gruzji oraz na całym Kaukazie, mierząca prawie 100 metrów wysokości; twierdza Narikala (wjazd na górę kolejką linową), z której rozpościera się panoramiczny widok na Tbilisi; plac Europy i Most Pokoju; Al. Szoty Rustawelego z pomnikiem św. Jerzego. Spacer klimatycznymi uliczkami starego miasta. W drugiej części dnia przejazd do miejscowości Mccheta, starożytnej stolicy i centrum religijnego Gruzji liczącego 3000 lat. Na miejscu można zobaczyć wpisaną na listę UNESCO katedrę Sweticchoweli (XI w.), gdzie znajdują się szaty Chrystusa. Możliwość zakupu pamiątek na lokalnym bazarze. Następnie wjazd pod położony na wzgórzu Monastyr Dżwari (VI w.), z którego rozpościera się wspaniały widok na okolicę. Powrót do Tbilisi. Kolacja w lokalnej restauracji z regionalnymi potrawami, winem, muzyką na żywo i tańcami kaukaskimi. Nocleg.

Dzień 3. Tbilisi – Kachetia – Tbilisi.
Śniadanie. Całodniowa wycieczka do regionu Kachetia – słynącego ze swoich tradycji winiarskich. W regionie Kachetia wytwarza się ok. 70% całej gruzińskiej produkcji tego szlachetnego trunku. Po drodze podziwianie pięknych krajobrazów Kachetii, nazywanej gruzińską Toskanią. W trakcie wycieczki degustacja wyśmienitych gruzińskich trunków, pokaz i nauka gotowania lokalnego przysmaku chaczapuri oraz pieczenie chleba szoti. Kolejnym punktem będzie zwiedzanie Bodbe, z kompleksem klasztornym św. Jerzego oraz grobem św. Nino oraz wizyta w urokliwym Signagi „mieście zakochanych”, w którym urząd stanu cywilnego otwarty jest przez całą dobę. Powrót do Tbilisi, czas wolny. Nocleg.

Dzień 4. Tbilisi – Gori – Upliscyche – Bordżomi – Tbilisi.
Po śniadaniu przejazd do miejscowości Gori, w której znajduje się Państwowe Muzeum Józefa Stalina. Oprócz licznych pamiątek, mebli, obrazów czy plakatów mieści się tutaj jedna z kilkunastu masek pośmiertnych, której poświęcono osobną salę. Następnie wizyta w Upliscyche, zwanym "Twierdzą Boga". Skalne miasto zbudowane na wysokim skalistym lewym brzegu rzeki Mtkwari, zawiera partie budowane od II w. p.n.e. do późnego średniowiecza i wyróżnia się unikalnym połączeniem różnych stylów architektonicznych. Ostatnim punktem podróży będzie miejscowość uzdrowiskowa Bordżomi, w której spróbować można naturalnej wody mineralnej, znanej ze swoich leczniczych właściwości. Czas wolny na spacer w Parku Bordżomi. Powrót do Tbilisi. Czas wolny. Nocleg.

Dzień 5. Tbilisi – Polska.
Nocny transfer na lotnisko w Tbilisi. Powrót do Polski.

Uwaga! Ze względu na słaby stan gruzińskiej infrastruktury drogowej na trasie przewidziane są dłuższe przejazdy. Należy pamiętać, że Gruzja to piękny kraj, co oprócz wspaniałych wrażeń wiąże się z pewnymi uciążliwościami podróży. Dla Państwa komfortu staramy się bardzo, aby standard zakwaterowania nie wykraczał poniżej ogólnie przyjętej normy hoteli 3*. Przyda się cieplejsze okrycie chroniące przed deszczem i wiatrem oraz krem z filtrem przeciwsłonecznym i nakrycie głowy. Podczas zwiedzania większości obiektów religijnych wymagane jest noszenie odpowiedniego ubioru: kobiety - chusta na głowę oraz spódnica za kolano lub ewentualnie spodnie do kostki, mężczyźni - długie spodnie. Kobiety nie powinny nosić bluzek z głębokimi dekoltami.

WIZY:
Obywatele RP, tak jak wszyscy obywatele krajów Unii Europejskiej, korzystają z prawa do swobodnego wjazdu i pobytu w Gruzji przez 90 dni w okresie 180 dni. Dokumentami uprawniającymi do bezwizowego wjazdu, pobytu oraz wyjazdu jest paszport lub dowód osobisty ważny co najmniej 6 miesięcy od daty powrotu.

PRZEWODNIK:

KLIMAT:
Położona na Kaukazie Południowym Gruzja leży w strefie klimatu podzwrotnikowego z umiarkowanie chłodną zimą i gorącym latem. Wyraźną granicą klimatyczną w Gruzji są Góry Suramskie. Południkowy przebieg tego pasma dzieli kraj na dwie, niemal równe części: zachodnią o klimacie podzwrotnikowym morskim, z wysoką wilgotnością powietrza, oraz wschodnią o klimacie podzwrotnikowym suchym. Średnia temperatura powietrza w lipcu wynosi od 22°C na wybrzeżu do 26°C na wschodzie kraju. W styczniu temperatury wahają się w granicach 5 - 6°C na wybrzeżu, 0 - 3°C na wschodzie oraz -6°C na obszarach górskich Gruzji. Roczna suma opadów atmosferycznych waha się od 2000 - 3000 mm na wybrzeżu oraz w górach do 400 - 700 mm na wschodzie kraju. Najwięcej opadów notuje się na stokach gór Mescheckich, w pobliżu Batumi, zaś wyjątkowo suche są południowo-wschodnie krańce Gruzji.

WALUTA:
W Gruzji obowiązującą walutą jest lari.1 lari = ok. 1,64 PLN (kwiecień 2011). 1 lari (GEL) = 100 tetri. Obecnie coraz powszechniej dostępne są bankomaty w dużych miastach, jednak można z nich korzystać, używając tylko gruzińskich kart. Istnieje możliwość zapłacenia kartą kredytową m.in. w hotelach znanych na całym świecie sieci i supermarketach.

PRZYKŁADOWE CENY:
Mała butelka wody: 0,5 lari, duży lokalny chleb: od 1 lari, tani obiad: od 4 lari do ok 10 lari, lody: od 0,5 lari, baton czekoladowy: od 0,5 lari.

RÓŻNICE CZASOWE:
Po przyjeździe do Gruzji należy przesunąć wskazówki o 2 godziny do przodu względem czasu polskiego.

CZAS LOTU:
Polska - Gruzja - ok. 3h 30 min.

TRANSPORT:
Najszybszym i chyba najprostszym sposobem dotarcia do Gruzji jest podróż samolotem. Największym międzynarodowym lotniskiem w Gruzji jest lotnisko w Tbilisi, na które latają między innymi następujący przewoźnicy: LOT, Air Baltic, Austrian Airlines, British Airways, Lufthansa, Turkish Airlines. Nie ma większych ograniczeń w podróżowaniu po kraju, w niektórych regionach sytuacja bezpieczeństwa jest jednak niezadowalająca. Szczególną ostrożność należy zachować na terenach przylegających do stref konfliktu. Sieć połączeń kolejowych między miastami w Gruzji jest słabo rozwinięta. Niedogodność tę rekompensują liczni przewoźnicy prywatni oferujący tanie połączenia mikrobusami, zarówno lokalne, jak i międzymiastowe. Podróżujący autem powinni mieć międzynarodowe prawo jazdy. Należy liczyć się z niedoborami w zaopatrzeniu w paliwa wysokooktanowe i bezołowiowe, zwłaszcza na prowincji. Ze względu na zły stan nawierzchni i słabe oznakowanie poruszanie się po drogach publicznych może stanowić znaczne zagrożenie. Należy unikać jazdy samochodem o zmierzchu i w nocy.

ELEKTRYCZNOŚĆ:
Wtyczki elektryczne i napięcie są takie jak w Polsce - 220V / 50 Hz.


CIEKAWOSTKI:
Gruzini mają wiele wspólnego z innymi narodowościami śródziemnomorskimi. Cenią sobie lojalność wobec przyjaciół i rodziny oraz wykazują nieprzeciętną hojność wobec gości, nawet jeśli gospodarzy tak naprawdę na tę gościnność nie stać. Nawet jeśli próg gruzińskiego domu przekracza wróg, musi być traktowany dobrze i nie można wyrządzić mu krzywdy. Osoby spędzające wczasy w Gruzji i poruszający się po mniej uczęszczanych szlakach mogą często liczyć za zaproszenie do domu przez przygodnie spotkanych ludzi. Zapraszają oni na ucztę oraz na nocleg. Ważną częścią gruzińskiej kultury i życia społecznego jest supra - rodzaj przyjęcia, podczas którego tamada (mistrz ceremonii), wznosi kolejne toasty, przy których czasem uczestnicy przyjęcia śpiewają. Nikt nie może dotknąć kubka z winem, dopóki toast się nie zakończy.

Terminy i ceny

Cena podstawowa Wolne miejsca
15.11-19.11.2019 2299 PLN Sprawdź
13.12-17.12.2019 1899 PLN Sprawdź
03.01-07.01.2020 1999 PLN Sprawdź
17.01-21.01.2020 1899 PLN Sprawdź
31.01-04.02.2020 1899 PLN Sprawdź
14.02-18.02.2020 1899 PLN Sprawdź
28.02-03.03.2020 1899 PLN Sprawdź
13.03-17.03.2020 1899 PLN Sprawdź
27.03-31.03.2020 1999 PLN Sprawdź

Ceny mogą ulegać zmianom w zależności od kosztów biletów lotniczych. Zapytaj o aktualną cenę !

Zniżki i dopłaty

Ubezpieczenie od kosztów rezygnacji : Dopłata 3% od sumy
Ubezpieczenie od kosztów rezygnacji + choroby przewlekłe : Dopłata 9% od sumy
Dopłata do pokoju jednoosobowego : Dopłata 613 PLN
bagaż rejestrowany 23kg : Dopłata 250 PLN
Turystyczny Fundusz Gwarancyjny : Dopłata 13 PLN

Zakwaterowanie

Hotel star star star

zakwaterowanie w hotelach odpowiadających standardowi co najmniej 3 *** (4 noclegi), z łazienkami

Wyżywienie

zgodnie z programem imprezy (ZPR)

wyżywienie zgodnie z programem: 3 śniadania i 1 obiadokolacja z wieczorem folklorystycznym (woda i wino do obiadokolacji w cenie)

Transport

Przyjazdy/Odjazdy

Samolot

Miejscowość
Warszawa

Cena zawiera

- przelot Warszawa - Tbilisi – Warszawa, max z 1 przesiadką
- opłaty lotniskowe
- ubezpieczenie KL, NNW
- zakwaterowanie w hotelach odpowiadających standardowi co najmniej 3 *** (4 noclegi), z łazienkami
- wyżywienie zgodnie z programem: 3 śniadania i 1 obiadokolacja z wieczorem folklorystycznym (woda i wino do obiadokolacji w cenie)
- transport klimatyzowanym busem lub autokarem
- zwiedzanie wg programu
- bilety wstępu
- serwis polskojęzycznego przewodnika
- bagaż podręczny 8kg

- przelot Warszawa - Tbilisi – Warszawa, max z 1 przesiadką
- opłaty lotniskowe
- ubezpieczenie KL, NNW
- zakwaterowanie w hotelach odpowiadających standardowi co najmniej 3 *** (4 noclegi), z łazienkami
- wyżywienie zgodnie z programem: 3 śniadania i 1 obiadokolacja z wieczorem folklorystycznym (woda i wino do obiadokolacji w cenie)
- transport klimatyzowanym busem lub autokarem
- zwiedzanie wg programu
- bilety wstępu
- serwis polskojęzycznego przewodnika
- bagaż podręczny 8kg

Cena nie zawiera

- zakwaterowanie w pokoju pojedynczym, albo do tańszej opcji podróżujący samotnie (uczestnik może być dokwaterowany do innej osoby tej samej płci) - w przypadku realizacji dokwaterowania w ramach opcji "podróżujący samotnie", dopłata zostanie anulowana
- obowiązkowa opłata za serwis miejscowego agenta, zwyczajowe napiwki i inne opłaty lokalne w wysokości ok. 65 USD na osobę jako pakiet płatny lokalnemu kontrahentowi (pilotowi) na miejscu wycieczki,
- bagaż rejestrowany 23kg - 250 zł/os.

- zakwaterowanie w pokoju pojedynczym, albo do tańszej opcji podróżujący samotnie (uczestnik może być dokwaterowany do innej osoby tej samej płci) - w przypadku realizacji dokwaterowania w ramach opcji "podróżujący samotnie", dopłata zostanie anulowana
- obowiązkowa opłata za serwis miejscowego agenta, zwyczajowe napiwki i inne opłaty lokalne w wysokości ok. 65 USD na osobę jako pakiet płatny lokalnemu kontrahentowi (pilotowi) na miejscu wycieczki,
- bagaż rejestrowany 23kg - 250 zł/os.

comments powered by Disqus
Nasze marki:

Biuro Podróży Ecotravel

ul. Bulwarowa 35d/42, 31-751 Kraków (Nowa Huta)

+48 12 6489977, +48 12 6472266
+48 12 6471188, +48 12 6813692
fax.: +48 12 391 72 03
bok@ecotravel.pl

godz. otwarcia:
Poniedziałek - Piątek: 09:00-18:00
Sobota - Niedziela: nieczynne

Opublikowane na stronach internetowych www.ecotravel.pl materiały, informacje lub ceny nie stanowią oferty w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.